Warning: session_start() [function.session-start]: open(/kunden/homepages/8/d136075442/htdocs/tms_wordpress11/learn-skills/files/tmp/sess_4501301b59c80231470d9e4a18134c10, O_RDWR) failed: Disk quota exceeded (122) in /homepages/8/d136075442/htdocs/tms_wordpress11/learn-skills/concrete/startup/session.php on line 32

Warning: session_start() [function.session-start]: Cannot send session cache limiter - headers already sent (output started at /homepages/8/d136075442/htdocs/tms_wordpress11/learn-skills/concrete/startup/session.php:32) in /homepages/8/d136075442/htdocs/tms_wordpress11/learn-skills/concrete/startup/session.php on line 32

Warning: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /homepages/8/d136075442/htdocs/tms_wordpress11/learn-skills/concrete/startup/session.php:32) in /homepages/8/d136075442/htdocs/tms_wordpress11/learn-skills/concrete/libraries/view.php on line 843
Traditional Maritime Skills :: Spanten buigen

Spanten buigen

Introductie

Een stalen schip is opgebouwd uit een constructie van aan elkaar verbonden stalen spanten, waaraan de stalen platen zijn vastgeklonken of vastgelast. Dit geldt zowel voor het casco als voor de dekken, de opbouw en de daken van bijvoorbeeld de roef en de theehut. Veel van deze spanten zijn eerst in meer of mindere mate gebogen. Dat is nodig om de gewenste krommingen aan te kunnen brengen in het casco, de dekken en de daken. Door oppervlakken een kromming te geven wordt de constructie sterker, bovendien worden dekken en daken daarmee afwaterend en wordt een casco zo gevormd dat het goed door het water snijdt. Het krom zetten van spanten doe je met een spantenbuiger.

Werkwijze

Het aangeven van de juiste kromming van het spant doe je op een spantenvloer (foto 5). Dit is een grote, vlakke, houten vloer, waarop met potlood alle krommingen van de spanten worden uitgetekend (NB De vloer op de foto is niet vlak genoeg!). Tijdens het buigen van de spanten controleer je met behulp van de spantenvloer of het spant dat je aan het buigen bent de gewenste kromming heeft bereikt. Je maakt een spant van een stalen of ijzeren profiel, zoals een hoeklijn of een T-profiel. Je gaat als volgt te werk:

  • Je neemt een stuk staal met het gewenste profiel (bijvoorbeeld hoeklijn of op de bijgaande foto's T-profiel) en met ruim voldoende lengte. Zorg dat je voldoende extra lengte neemt, omdat je voor het inspannen van het spant in de spantenbuiger extra lengte nodig hebt om ook de uiteinden krom te kunnen buigen. Maar je hebt ook extra lengte nodig, doordat je voor de kromming van het profiel meer materiaal nodig hebt. De lengte van de boog tussen twee punten is immers langer dan een rechte lijn tussen dezelfde twee punten. Hoe groter de boog (foto 3), hoe meer extra lengte je nodig hebt. Je kunt de extra lengte afmeten op de spantenvloer. Voor het berekenen van de juiste kromme zijn ook formules (foto 1) beschikbaar, die zijn afgeleid van de stelling van Pytagoras.

  • Je legt het stuk profiel op de spantenvloer en tekent met vetkrijt een streep in het midden van de lengte van het profiel (foto 4). Vervolgens zet je naar beide uiteinden op gelijke afstand steeds streepjes. Dit zijn de buigpunten waarop je het profiel in de spantenbuiger krom drukt. Bij een bollere kromme gebruik je meer buigpunten dan bij een flauwere, om te zorgen dat je een vloeiende kromme lijn krijgt zonder zichtbare knikken.

  • Nu leg je het Tprofiel (een zwaar profiel til je met twee mensen) op de spantenbuiger (foto 8). Je zorgt ervoor dat het profiel goed vlak en horizontaal op het werkvlak van de spantenbuiger ligt.

  • Leg het profiel tegen de twee stalen aandrukblokken aan (foto 12). Er zijn diverse vormen stalen aandrukblokken, zodat de spantenbuiger geschikt is om diverse stalen profielen te buigen.

  • Zo nodig kun je het profiel ondersteunen met blokjes hout. Het profiel moet stevig liggen en niet kunnen kantelen.

  • Schuif het profiel zo, dat het midden van de lengte van het profiel in het midden van de twee stalen blokken uitkomt (foto 11). Je begint namelijk vanuit het midden van het profiel om de gewenste kromming in het spant te drukken.

  • Nu draai je aan het spaakwiel (foto 9). Bij zware spanten werk je met drie of zelfs vier mensen aan de spantenbuiger: twee mensen houden het profiel aan beide uiteinden vast (foto 19) en één of twee mensen draaien aan het spaakwiel. Bij lichte profielen kun je het wiel met de hand draaien; bij zware profielen moet je met heel je gewicht aan de spaken hangen om voldoende kracht over te brengen op de spantenbuiger.

  • Door het draaien aan het spaakwiel wordt het heen en weer schuivende blok in de spantenbuiger naar voren gedrukt, richting profiel. Als je verder draait, duwt het blok het profiel krom (foto 16). Begin voorzichtig en druk niet te ver door: je kunt een kromming altijd nog krommer maken. Een te ver doorgebogen spant kún je zo nodig omdraaien en terugbuigen, maar terugbuigen verzwakt het materiaal wel.

  • Als je nu het wiel de andere kant op draait, schuift het blok weer weg van het profiel. De kromming in het profiel zal een klein stukje terug veren.

  • Schuif nu het profiel een stukje verder, totdat het volgende krijtstreepje in het midden tussen de twee aandrukblokken zit. Ook op dit buigpunt druk je met behulp van het spaakwiel van de spantenbuiger een stukje kromming in het profiel.

  • Je herhaalt deze handelingen steeds, totdat je het profiel over de gehele lengte krom gebogen hebt. Let er bij het draaien aan het spaakwiel op dat je bij elk buigpunt steeds even ver doordraait, zodat je het profiel op de buigpunten steeds even ver doorbuigt. Zo krijg je een gelijkmatige kromming in het spant.

  • Je neemt nu het profiel uit de spantenbuiger (foto 15) en legt het op de spantenvloer om de kromming te controleren (foto 18). Leg het spant opnieuw in de spantenbuiger en herhaal dit proces als het profiel nog wat krommer moet worden (foto 17).

  • Let erop dat je steeds kleine stukjes buigt en niet teveel kromming in één keer wilt maken. Door steeds kleine stukjes verder te buigen krijg je een mooie gelijkmatige boog zonder knikken. 
 
Kies Taal...

Benodigd Gereedschap

  • Spantenbuiger
  • Spantenvloer
  • Potlood
  • Vetkrijt of speksteenkrijt
  • Duimstok

Benodigde Materialen

  • Stalen of ijzeren profiel

Warning: Unknown: open(/kunden/homepages/8/d136075442/htdocs/tms_wordpress11/learn-skills/files/tmp/sess_4501301b59c80231470d9e4a18134c10, O_RDWR) failed: Disk quota exceeded (122) in Unknown on line 0

Warning: Unknown: Failed to write session data (files). Please verify that the current setting of session.save_path is correct (/kunden/homepages/8/d136075442/htdocs/tms_wordpress11/learn-skills/files/tmp) in Unknown on line 0