Splitsing in staaldraad

Introductie

Hoe werd een splitsing in een staaldraad aangebracht door de bootsman?

Schema 1
Men wenst een oog in een staalkabel te bekomen. Bijvoorbeeld om als landvast dienst te doen. Hij gaat de grootte van het oog zo bepalen dat de kabel vlot over de bolder of meerpaal gaat maar ook niet te ruim zodat ongecontroleerd loswippen van de lus vermeden wordt. De bootsmannen beschikken over de benodigde werktuigen. Aan boord zijn alle noodzakelijke kabels en andere benodigdheden aanwezig. Om de benodigde breeksterkte en veiligheid te bekomen zal men de splitsing na de aanzet vijf maal doorhalen.

Eerst wordt nagegaan welke werktuigen de scheepsbouwer hierbij hanteert en in een tweede deel worden de opeenvolgende handelingen ontleed.

Gereedschappen en werktuigen die men nodig heeft om een splitsing in een stalen kabel uit te voeren

Splitspen(nen)
Met een splitspen zal men een opening maken tussen twee kardelen.

Afbindmateriaal voor de tampen
Zeilgaren, tape of fijne staaldraad kan gebruikt worden om de tampen van de strengen af te binden.

Bijl of zaag
Liefst met de ijzerzaag maar bij gebrek eraan met een scherpe bijl worden de kardelen op lengte gebracht.

Vet
Met dit harde vet zal de kabel en de splitspriem worden ingestreken om beter te glijden bij het doorsteken van de strengen (kardelen).

Werkwijze

Opeenvolgende bewerkingen om tot een splitsing met metalen oog te komen

  • Bepalen van de grootte van het oog. Men zal zich bijvoorbeeld baseren op de grootte van een bolder of klamp om het oog een bepaalde grootte te geven.

  • Takeling leggen op ongeveer 3 ½ slagen vanaf de tamp. Men legt de takeling zo dat men het touw over een afstand van drie à vier slagen kan uit elkaar halen. De takeling zal verhinderen dat eens men de strengen losmaakt de opening zich verder uitbreidt

  • De strengen uit een draaien tot aan de takeling

  • Elke individuele streng werd op voorhand betakeld.

  • Na het bepalen van de grootte worden drie strengen aan weerszijden van staande part.

  • De dichtst bijzijnde streng aan de rechterzijde wordt dwars door de staalkabel gestoken. Dus zullen aan weeszijden drie strengen zijn. Dit met behulp van de marlpriemDe dichtstbijzijnde streng aan de rechterkant wordt nu onder twee strengen gestoken.

  • De derde streng wordt onder de nog vrije streng aan de rechterzijde gestoken.

  • Nu naar de linkerzijde. Als vierde streng neemt men de verste aan de linkerzijde. Deze trekt men onder twee strengen van het staande part.. Deze vierde streng die men doorsteekt wordt als het ware de eerste. De vijfde en zesde streng worden op dezelfde wijze weggesplitst.

  • Nu zal men alle strenge goed aantrekken en het een hamer of zware "spike" dichtslagen.

  • De splitsing wordt nu verder gezet door steeds in een spiraal rond zijn eigen streng te draaien. Dit steeds met de slag van de staaldraad mee. Deze handeling wordt vijf maal herhaald.

  • De splitsing wordt beëindigd door "uitdunnen" van de splits. Men splits ieder tweede streng nog éénmaal. Dan wordt met de hamer het uiteinde beslagen.

  • Dan gaat men de tampen afkappen of wegslijpen of zagen. Het uiteinde van de splits wordt bekleed met smarting en takeling.
 
Kies Taal...

Benodigd Gereedschap

  • Vet
  • Splitspen(nen)
  • Zaag
  • Schiemansgaren
  • Aftbindtouw

Benodigde Materialen

None applicable