Warning: session_start() [function.session-start]: open(/kunden/homepages/8/d136075442/htdocs/tms_wordpress11/learn-skills/files/tmp/sess_4da44983a50efeaffa74372c0646dca5, O_RDWR) failed: Disk quota exceeded (122) in /homepages/8/d136075442/htdocs/tms_wordpress11/learn-skills/concrete/startup/session.php on line 32

Warning: session_start() [function.session-start]: Cannot send session cache limiter - headers already sent (output started at /homepages/8/d136075442/htdocs/tms_wordpress11/learn-skills/concrete/startup/session.php:32) in /homepages/8/d136075442/htdocs/tms_wordpress11/learn-skills/concrete/startup/session.php on line 32

Warning: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /homepages/8/d136075442/htdocs/tms_wordpress11/learn-skills/concrete/startup/session.php:32) in /homepages/8/d136075442/htdocs/tms_wordpress11/learn-skills/concrete/libraries/view.php on line 843
Traditional Maritime Skills :: Betakelen

Betakelen

Introductie

Beschermen van een splitsing in een stalen kabel door het aanbrengen van een takeling:

Welke handelingen moet de bootsman uitvoeren om een splitsing in een stalen kabel te beschermen met een bekleding?
Welke gereedschappen en werktuigen heeft hij hiervoor nodig?

Op plaatsen waar staaldraad te lijden heeft van schavielen wordt hij bekleed met een marllijn. De bootsmannen beschikken over de benodigde werktuigen. Aan boord zijn alle noodzakelijke touwen en andere benodigdheden aanwezig. Als de bekleding uitgevoerd wordt met natuurtouw is deze slechts twee jaar houdbaar. (foto 1) In het voorbeeld wordt kunsttouw gebruikt dat in normale omstandigheden minstens tien jaar houdbaar is.

(foto 2) Op de foto rechts ziet men bovenaan een splitsing waarvan de bekleding zijn beschermende functie heeft verloren.
De marllijn is verschraald. Onderaan een nieuwe bekleding met kunststof marllijn met langere levensduur.

We bekijken eerst de noodzakelijke werktuigen en gereedschappen.
Daarna worden de opeenvolgende stappen toegelicht om tot een bekleding door takeling te komen.

Marllijn: De marllijn zal de finale bekleding van de takeling worden. Links marllijn uit natuurtouw; deze werd geteerd om de duurzaamheid te verlengen. Rechts marllijn in kunsttouw.

Vet: Vroeger werd dierlijk vet gebruikt. Nu is vaseline een goed substituut.

Smarting of bekledingslint: Dit lint zal onder de marllijn aangebracht worden.

Schiemansgaren: Met het garen wordt het lint op de kabel vastgezet.

Kleedkuil: Met dit werktuig zal de marllijn rond de splitsing worden aangebracht. De kleedkuil is voorzien van een aantal inkepingen waar de marllijn zal doorlopen.

Bankvijs: Hier wordt de splitsing op vastgezet om bekleed te worden.

Soldeerpunt: Met de soldeerpunt worden de gebruikte touwen netjes afgesneden en dichtgebrand. Deze werkwijze vervangt het voorzien van elke streng van een takeling.

Werkwijze

De kabel wordt vastgezet op één vast punt en het andere eind op een bankvijs. (foto 3) Op de foto ziet men dat de kabel beslagen is op een korvijnnagel, daarna loopt hij over een tweede korvijnnagel om loodrecht op de bankvijs te worden vastgezet. Langs beide zijden van de splitsing dient ruim plaats vrij te zijn. Om extra spanning op de kabel te krijgen en hem goed strak te houden, duwt één van de twee bootsmannen tijdens de bewerking met de heup op de kabel. (foto 4)

In dit geval vaseline. Dit inwrijven met een vetstof heeft een dubbele functie. (foto 5 & 6)

  1. Het vet zal de staaldraad beschermen tegen indringend zeewater en
  2. zal het aantrekken en op de plaats houden van de marllijn vergemakkelijken.

Smarten is het omwinden van de splitsing met lapdoek; Het doel is een verhoogde bescherming tegen indringend vocht te creëren. In de vroegere zeilvaart werd hiervoor oud zeildoek of jute gebruikt. Een goed alternatief is een stevig lint zoals in het voorbeeld gebruikt. Dit lint dient vochtopnemend te zijn om het gebruikte vet goed te absorberen en op die manier de bescherming van de splitsing te maximaliseren. Zeildoek of lint van 10 centimeter breedte geniet de voorkeur. De smarting wordt in schuine richting om de splitsing gelegd met de draad van de kabel mee. Dus bij rechts geslagen kabel gaat men rechtsom omwikkelen, bij (zelden voorkomende) links geslagen kabel zal men links omwikkelen. Men gaat schuin omwikkelen zodat er een zeer ruime overlapping ontstaat waardoor de smarting op alle plaatsen dubbel ligt. Bij staand tuig brengt men de smarting van beneden naar boven aan om afwatering te bekomen. Het smarting kan 'enkel' aangebracht worden of 'dubbel'. In het getoonde voorbeeld is ze dubbel aangebracht om de gewenste afwatering te bekomen. Op het einde wordt de smarting voorlopig op haar plaats gehouden met extra vaseline tot ze beklemd wordt met schiemansgaren (foto 7 & 8). Aan het oog in de kabel wordt het uiteinde van de smarting goed in de kous gestopt met extra vet om het indringen van zeewater te verhinderen. (foto 9)

Met schiemansgaren de smarting op zijn plaats houden door marlleren; Om de smarting vast te houden, gebruikt men schiemansgaren dat door marlsteken de smarting stevig op zijn plaats houdt. De marlsteek wordt in serie achter elkaar gelegd met op zichzelf staande halve knopen.(foto 10)

De beklemde smarting inwrijven met vaseline. (foto 11)

Bekleden van de splitsing met marllijn; Het bekleden van een splitsing met marllijn is een werk voor twee personen. Men staat met het gezicht naar elkaar toe. Eén man drukt met de heup tegen de stalen kabel waardoor deze strak komt te staan. Deze man doet het eigenlijke kleden. Eerst wordt de kleedkuil ingevet (foto 12). Het garen wordt in het begin vastgezet door het tampje van de marllijn langs de staaldraad te leggen en een paar rondtorns te beknijpen (foto 13). De marllijn wordt met een paar slagen rond de kleedkuil en draad genomen en één slag om de steel. Hierdoor blijft er een grote spanning op de marllijn (foto 14). Door de kleedkuil rond de kabel te draaien komt de marllijn stijf tegen elkaar te liggen (foto 15). De tweede man zal de marllijn rond de staaldraad begeleiden terwijl hij er de kinken uithaalt door de klos marllijn te draaien. Hij dient steeds een paar slagen op de bekleder voor te zijn (foto 16). Wanneer men bij het oog van de splitsing komt dient men de marllijn over het uiteinde van de kleedkuil te laten lopen (foto 17). Het bekleden wordt beëindigd met een takeling met beknepen bochten. Dit is met vaste rondtorns en enkel lossere torns rond het touw en duim (foto 18). Men zorgt ervoor dat het einde van de bekleding tot over de smarting loopt. Men trekt de duim terug terwijl men de vaste rondtorns vasthoudt. Het einde van de tamp steekt men door de losse torns. Deze torns worden één voor één aangetrokken (foto 19 & 20). De tamp wordt met een platte knoop dichtgezet en afgebrand met de soldeerpunt. Men kan het uiteinde met de soldeerpunt lichtjes verbreden waardoor loskomen van de tamp vermeden wordt. (foto 21)

Eindresultaat; Bovenaan een splitsing bekleed met natuurtouw dat verschraald is. Onderaan een nieuwe bekleding, op traditionele wijze, met gebruik van modern kunsttouw. (foto 22)

 
Kies Taal...

Benodigd Gereedschap

  • Smarting of bekledingslint
  • Kleedkuil
  • Bankvijs
  • Soldeerpunt

Benodigde Materialen

  • Marllijn
  • Vet
  • Schiemansgaren

Warning: Unknown: open(/kunden/homepages/8/d136075442/htdocs/tms_wordpress11/learn-skills/files/tmp/sess_4da44983a50efeaffa74372c0646dca5, O_RDWR) failed: Disk quota exceeded (122) in Unknown on line 0

Warning: Unknown: Failed to write session data (files). Please verify that the current setting of session.save_path is correct (/kunden/homepages/8/d136075442/htdocs/tms_wordpress11/learn-skills/files/tmp) in Unknown on line 0