Breeuwen

Introductie

De naden tussen de planken van de huid of het dek van een schip waterdicht maken. Breeuwen is een techniek waarbij de kieren tussen de gangen van de huid of tussen de planken van het dek worden gedicht met behulp van vezels, touw en pek.

We bekijken eerst de noodzakelijke werktuigen,  machines en gereedschappen.
Daarna worden de opeenvolgende stappen van breeuwen toegelicht.

Haak: Breeuwen gebeurd bij nieuwbouw en zal tijdens de levensduur van het schip meermaals moeten herhaald worden. Bij het herbreeuwen zal eerst de vorige opvulmaterie moeten verwijderd worden. Dit kan uitgevoerd worden met een daartoe speciaal ontwikkelde haak of met eender welk mes-vormig werktuig.

Breeuwkatoen en Werk: Nadat de naden netjes zijn leeg gekrabd brengt men de eerste opvulstof aan. Op de foto's ziet men breeuwkatoen en "werk".

De breeuwhamer: Het breeuwsel wordt aangebracht met een daartoe speciaal ontwikkelde hamer. In het kopse hout van de hamer zijn ter versterking hoornen pluggen aangebracht

Kalafaatijzers: Kalafaatijzers hebben één tot drie groeven. Men spreekt ook over rabatijzer. Rabatijzers met één, twee of drie groeven. Met het rabatijzer wordt het werk en het daaropvolgend touw gelijkmatig in de naad geklopt. Een kalafaatijzer is nooit scherp. Een scherp ijzer zou de vezels of het touw kunnen doorsnijden.

Pek: Nadat het werk en het touw(en) is aangebracht wordt de naad afgedekt met pek

Werkwijze

Verwijderen van het oude werk; Het verwijderen kan gebeuren met een daartoe speciaal ontwikkelde haak of, in heel fijne naden, met een plat en scherp voorwerp zoals een mes (foto 1). Bij nieuwbouw gaat men de planken voorzien van een kalfaatnaad. Zie "Stokelen".

Voorbereiden van het "werk"; Het werk moet eerst tot een verwerkbare materie gedraaid worden. Het pluizige werk wordt door de vakman lichtjes aangerold zodat een loszittend touw ontstaat. (foto 2, 3, 4 en 5)

Het "werk" in de naad aanbrengen; In het voorbeeld op de foto's wordt de naad gedicht met werk en een driedraadsschiemansgaren. Dit garen is geteerd. De vakman gaat telkens een twintigtal centimeter werk inslaan onmiddellijk gevolgd door het garen. Op die manier werkt hij de naad stapsgewijs verder af. (foto 6, 7, 8 en 9)

 
Kies Taal...

Benodigd Gereedschap

  • Haak
  • De breeuwhamer
  • Kalafaatijzers

Benodigde Materialen

  • Breeuwkatoen
  • Werk
  • Pek