Een markeerhulp gebruiken

Introductie

Een markeerhulp is een eenvoudig hulpmiddel dat iedereen kan maken. De impact qua tijdsbesparing bij het afwerken van een rondhout, vooral bij afgeschuinde hoeken, is enorm. De afwerking gaat snel en makkelijk. Dit is een video-opname die oorspronkelijk in het hoofdstuk ‘Een houten mast maken’ zat.

Videoclip

  • Inleiding tot de markeerhulp
  • Theorie betreffende de markeerhulp
  • Afgetekende mast

Werkwijze

Gebruik van een markeerhulp op hout om een mast met afgeschuinde hoeken voor een kleine zeiljol af te tekenen. De techniek kan qua afmetingen aangepast worden om voor een rondhout van eender welke grootte te gebruiken.

Het is de bedoeling om van dit vierkanten stuk hout een ronde mast te maken. Dit wordt bereikt door de 4 hoeken te verwijderen, wat in 8 kanten resulteert, dan worden de 8 hoeken verwijderd enz.

Met elke stap komen we dichter bij een ronde vorm.

Belangrijk is in dit proces dat uiteindelijk de lengte van elke kant gelijk is. Hier komt de stelling van Pythagoras om de hoek kijken.  De stelling van Pythagoras zegt dat in elke rechthoekige driehoek de oppervlakte van het vierkant waarvan de zijde de hypotenusa (de zijde die niet aan de rechte hoek grenst) vormt, gelijk is aan de som van de oppervlaktes waarvan de zijden de twee zijden zijn die in een rechte hoek samenkomen. Wiskundig kan de stelling dus als volgt worden geschreven:

a2 + b2 = c2

Om uit een vierkant een achthoek te maken, moeten de 4 rechte hoeken dus worden afgesneden of afgeschaafd.  Op basis van het bovenstaande kunnen we de stelling van Pythagoras gebruiken om de verhouding tussen de zijden van de driehoek, het vierkant en de achthoek te berekenen.

In de bovenstaande tekening is te zien dat zijde a en b gelijk zijn en dat zijde c niet alleen de hypotenusa is van de driehoek maar ook telkens elke zijde van de achthoek.  Daaruit blijkt de verhouding tussen de zijden op basis waarvan we een markeerhulp kunnen ontwerpen.

Om c te berekenen, kan de wiskundige formule worden herschikt:

c = √( a2 + b2)

Wanneer de zijden a en b nu een waarde 1 toegekend krijgen (a en b hebben dezelfde lengte aangezien we hoeken van 45°, 90° en 45° hebben), dan kan c als volgt worden berekend:

c = √( 12 + 12)

c = √( 1 + 1)

c = √2

c = 1.41

De verhouding tussen de zijden kan dus als volgt worden aangegeven: 1:1.41:1. Wanneer voor de afstand tussen de buitenste pennen en de binnenste stiften van een markeerhulp deze verhouding wordt gebruikt, zal de achthoek binnen de 4-zijdige vorm worden uitgetekend.

Zolang de buitenste pennen tegen de zijde van de mast gedrukt worden, zal deze verhouding op de mast met rechte of afgeschuinde hoeken worden overgedragen terwijl de markeerhulp langs het hout wordt getrokken. In het ideale geval ligt de markeerhulp in een hoek van 45° tegen de mast aan, aangezien een andere hoek de verhouding zal beïnvloeden. Daarom hebt u telkens een markeerhulp met nieuwe afmetingen nodig wanneer u een mast met andere dimensies maakt. Binnen redelijke limieten kan de markeerhulp echter wel voor rondhouten met verschillende dimensies worden gebruikt.

Zodra de grote hoeken van het vierkant verwijderd zijn en men een achthoekige mast heeft, moeten hiervan weer de hoeken worden verwijderd. Hiervoor kan ook weer een markeerhulp worden gemaakt. De verhouding is in dit geval dan 0.4005 : 0.199 : 0.4005 tussen de verschillende onderdelen van de markeerhulp.

Zodra u uw markeerhulp met houten of metalen buitenste geleidingspennen en binnenste stiften (dit kunnen potloden, metalen spijkers of zelfs schroeven zijn) hebt gemaakt, bent u klaar om uw rondhout te tekenen.

Het voordeel van de markeerhulp is dat de verhouding (1:1.41:1) steeds dezelfde blijft wanneer de buitenste pennen tegen de zijde van de mast worden gedrukt, zowel bij masten met afgeschuinde alsook met rechte hoeken. Daardoor worden heel wat berekeningen, markeringen enz. overbodig.

Plaats dus de markeerhulp op het stuk hout, draai ze tot de geleidingspennen met de zijden in aanraking komen en trek ze langs het hout, waarbij erop moet worden gelet dat de stiften (in dit geval schroeven) het hout markeren. Om de lijnen beter te kunnen zien, kan men een potlood door de groef trekken. De lijnen zijn de randen van de hoeken die moeten worden verwijderd om de gewenste achthoekige vorm te krijgen.

Door de afstand van de rand tot aan de lijn te meten, kan worden vastgesteld of de verhouding klopt. Aangezien de breedte omwille van de afschuining verandert, wijzigt ook de afstand van de rand tot aan de lijn en er ontstaat een bereik van 14 mm tot 21 mm.

Draai de mast en herhaal de procedure voor elke zijde.

 
Kies Taal...

Benodigd Gereedschap

  • Markeerhulp

Benodigde Materialen

  • Kan van resthout, schroeven, potloden enz. worden gemaakt